Việc tăng tỷ lệ sản lượng điện dư được bán từ 20% lên không quá 50% nhằm khuyến khích phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà trong giai đoạn đến hết năm 2030 theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, Bộ Công Thương nhấn mạnh trong tờ trình dự thảo.
Giá mua điện theo thị trường, có trần khống chế
Giá mua bán sản lượng điện dư là giá điện năng thị trường điện bình quân trong năm trước liền kề do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố, nhưng không cao hơn mức giá tối đa của khung giá phát điện loại hình điện mặt trời mặt đất tương ứng.
Với khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, Bộ Công Thương đề xuất không giới hạn sản lượng điện dư mua của bên bán. Sản lượng điện dư được thanh toán là toàn bộ lượng điện năng phát lên lưới điện của bên mua được đo tại công tơ.
Từ ngày nghị định này có hiệu lực đến ngày 31/12/2030, có thể mua bán điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của nguồn điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ.
Tổ chức, cá nhân bán điện dư phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ trường hợp được miễn giấy phép hoạt động điện lực theo quy định.
Dự thảo cũng làm rõ trách nhiệm thông báo khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Cụ thể, tổ chức, cá nhân lắp đặt hệ thống có công suất từ 100kW trở lên, không đấu nối với hệ thống điện quốc gia, phải gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi lắp đặt. Nội dung thông báo gồm: tên chủ đầu tư, quy mô công suất, địa điểm, thời gian triển khai và thời điểm đưa vào sử dụng.
Tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp có trách nhiệm gửi thông báo theo mẫu đến UBND cấp xã nơi lắp đặt nguồn điện.
Trường hợp tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện có công suất nhỏ hơn 1kW tính theo công suất của bộ chuyển đổi nghịch lưu (inverter) thì không bắt buộc thực hiện quy định tại khoản này.
Các tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp từ trung áp trở lên và không đăng ký bán sản lượng điện dư có trách nhiệm gửi thông báo theo mẫu đến Sở Công Thương.
Trường hợp tổ chức, cá nhân gửi thông báo theo quy định đăng ký bán sản lượng điện dư, trong thời hạn 5 ngày, UBND cấp xã có trách nhiệm gửi bản sao điện tử của thông báo đến Sở Công Thương để quản lý.
Sắp có chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà
Theo Bộ Công Thương, ưu điểm lớn của điện mặt trời mái nhà là phân tán, không phải đầu tư lưới truyền tải, ít tác động đến hệ thống điện quốc gia, thời gian lắp đặt nhanh và phục vụ nhu cầu điện tại chỗ. Do đó, cần tiếp tục khuyến khích phát triển để giảm tải cho hệ thống điện, hạn chế nguy cơ thiếu điện trong ngắn và trung hạn.
Thực tế triển khai Nghị định 58 thời gian qua cho thấy vẫn còn vướng mắc trong mua bán điện trực tiếp đối với điện mặt trời mái nhà. Trước đó, tại công văn số 5429 ngày 21/8/2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng đề xuất tăng cường mua điện dư từ điện mặt trời mái nhà khi hệ thống thiếu nguồn.
Bộ Công Thương đang khẩn trương xây dựng quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện cho giai đoạn 2026-2030.
Nếu quyết định được ban hành, các hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ sẽ được hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật, qua đó thúc đẩy loại hình này phát triển mạnh mẽ.