Công nghệ Nâng cấp camera trên iPhone 18 Pro Max

Sau nhiều tháng rò rỉ, các nguồn tin từ chuỗi cung ứng Trung Quốc gần như xác nhận rằng camera chính của iPhone 18 Pro Max sẽ được trang bị khẩu độ biến thiên (variable aperture). Đây chắc chắn sẽ là điểm nhấn lớn trong sự kiện ra mắt tháng 9 của Apple.

iPhone 18 Pro Max màu Dark Cherry. Ảnh: Macworld

Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ hơn, đây lại là một nâng cấp gây nhiều tranh cãi hơn là mang tính đột phá thực sự.

Thực tế, khẩu độ biến thiên không phải điều gì mới mẻ. Người dùng Android có thể đã quen với tính năng này từ lâu. Samsung Galaxy S9 đã trang bị công nghệ này từ năm 2018, trong khi Huawei cũng đã đưa nó lên các flagship của mình từ năm 2021.

Vậy câu hỏi đặt ra là: Apple thêm tính năng này để làm gì và nó có thực sự cải thiện chất lượng ảnh?

Khẩu độ biến thiên là gì và hoạt động ra sao?

Khẩu độ là “cửa sổ” trong ống kính cho phép ánh sáng đi vào cảm biến. Nó được biểu thị bằng chỉ số f (ví dụ f/1.78). Con số này càng nhỏ thì khẩu độ càng mở rộng, ánh sáng đi vào càng nhiều.

Chẳng hạn, iPhone 17 Pro có khẩu độ chính f/1.78, giúp thu sáng tốt hơn so với camera góc siêu rộng f/2.2.

Khẩu độ biến thiên cho phép thay đổi kích thước “cửa sổ” này. Khi mở lớn, ảnh sẽ sáng hơn và nền mờ hơn (hiệu ứng xóa phông). Khi thu nhỏ, ảnh sẽ sắc nét toàn khung hình hơn.

Trên lý thuyết, đây là tính năng cực kỳ quan trọng và gần như bắt buộc trên các máy ảnh chuyên nghiệp. Nhưng trên smartphone, hiệu quả rất hạn chế.

Vấn đề nằm ở kích thước cảm biến. Smartphone có cảm biến rất nhỏ, khiến tác động của khẩu độ đến độ sâu trường ảnh (depth of field) bị giảm đáng kể.

Nói cách khác, dù có khẩu độ biến thiên, iPhone 18 Pro Max vẫn khó tạo ra hiệu ứng xóa phông tự nhiên như máy ảnh chuyên nghiệp. Những bức ảnh chân dung đẹp mắt mà bạn thấy trên điện thoại hiện nay chủ yếu đến từ xử lý phần mềm, không phải phần cứng.

Hơn nữa, khẩu độ tối đa của iPhone 18 Pro Max nhiều khả năng cũng không thấp hơn đáng kể so với f/1.78 hiện tại. Điều đó đồng nghĩa với việc khả năng thu sáng hoặc tạo hiệu ứng mờ nền cũng không cải thiện rõ rệt.

Hiệu ứng của khẩu độ trên ảnh. |Ảnh: Canon Snapshot

Trong khi đó, việc “khép khẩu” (giảm ánh sáng) lại hiếm khi cần thiết trên điện thoại, bởi vấn đề phổ biến nhất của camera di động là thiếu sáng, không phải dư sáng.

Thực chất: tính năng dành cho quay video

Vậy tại sao Apple vẫn thêm khẩu độ biến thiên? Câu trả lời nằm ở quay video chuyên nghiệp. Tính năng này cho phép người dùng dễ dàng áp dụng quy tắc “shutter 180 độ” – tiêu chuẩn trong điện ảnh, trong đó tốc độ màn trập bằng gấp đôi tốc độ khung hình để tạo chuyển động mượt và tự nhiên.

Trên các mẫu iPhone hiện tại, để đạt hiệu ứng này, người dùng phải dùng thêm kính lọc ND (Neutral Density) bên ngoài nhằm giảm ánh sáng khi quay trong môi trường sáng. Đây là giải pháp cồng kềnh và không tiện dụng.

Với khẩu độ biến thiên, người dùng có thể giảm lượng ánh sáng trực tiếp từ ống kính mà không cần phụ kiện. Điều này đặc biệt hữu ích cho các nhà quay phim chuyên nghiệp.

Nhiều khả năng Apple sẽ nhấn mạnh điểm này khi giới thiệu sản phẩm, tiếp tục mở rộng danh sách các tính năng “Pro” trên dòng iPhone cao cấp.

Dù vậy, với phần lớn người dùng, đây gần như là một tính năng “vô hình”. Đa số người dùng iPhone thậm chí không biết đến khái niệm shutter 180 độ, chứ chưa nói đến việc tận dụng nó.

Không chỉ vậy, việc bổ sung cơ chế cơ học cho khẩu độ cũng khiến camera trở nên phức tạp hơn, tiềm ẩn nguy cơ lỗi phần cứng. Ngoài ra, nó còn làm cụm camera dày hơn, lý do khiến Samsung đã từ bỏ tính năng này sau dòng Galaxy S10.

Điều Apple nên làm: nâng cấp cảm biến

Nếu Apple thực sự muốn cải thiện camera, một hướng đi hợp lý hơn là tăng kích thước cảm biến.

Cảm biến lớn hơn sẽ mang lại nhiều lợi ích rõ ràng: ảnh sáng hơn, chi tiết tốt hơn, quay video chất lượng cao hơn và đặc biệt là cải thiện đáng kể khả năng chụp thiếu sáng, điều người dùng thực sự cần.

Có thể iPhone 18 Pro Max chỉ là bước chuyển tiếp trước một nâng cấp lớn hơn vào dịp kỷ niệm 20 năm iPhone vào năm 2027. Nếu đúng như vậy, người dùng hoàn toàn có thể kỳ vọng vào một cuộc “lột xác” thực sự của camera trong tương lai gần.

Còn ở thời điểm hiện tại, khẩu độ biến thiên, dù nghe có vẻ cao cấp, lại là một nâng cấp không đủ thuyết phục và chắc chắn không xứng với sự kỳ vọng hay hào hứng mà nó đang tạo ra.