Món ăn chỉ nên ăn ngay sau chế biến, không để quá 2

Mùa hè, nhiều gia đình lựa chọn các món cuốn như gỏi cuốn rau sống hay cuốn bánh tráng để thay thế các món chiên xào nhiều dầu mỡ. Sự kết hợp giữa rau tươi, thực phẩm giàu đạm và nước chấm đậm vị mang lại cảm giác ngon miệng, không gây ngấy.

Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, một khẩu phần món cuốn điển hình có thể cung cấp khá đầy đủ các nhóm chất cần thiết. Trong đó, protein từ trứng, tôm, cua, thịt giúp duy trì và phục hồi khối cơ; chất béo ở mức vừa phải, chất xơ từ rau sống hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát đường huyết sau ăn. Ngoài ra, món ăn còn bổ sung nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin C, folate, kali từ rau và sắt, kẽm từ thực phẩm động vật.

Món ăn chỉ nên ăn ngay sau chế biến, không để quá 2 giờ ở nhiệt độ phòng

“Khuyến cáo của World Health Organization cho thấy, chế độ ăn giàu rau quả (tối thiểu 400g mỗi ngày) có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số loại ung thư. Với thành phần đa dạng từ rau xanh, món cuốn rõ ràng là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh”, Tiến sĩ Giang nói.

Tuy nhiên, điểm hạn chế của món ăn này cũng khá rõ ràng. Thứ nhất, món cuốn thường thiếu tinh bột, dẫn đến không đủ năng lượng nếu dùng thay thế bữa chính trong thời gian dài. Thứ hai, lượng natri và năng lượng có thể tăng cao nếu sử dụng nhiều nước chấm hoặc các loại sốt béo đi kèm.

“Đáng lo ngại hơn là nguy cơ mất an toàn thực phẩm, đặc biệt từ rau sống. Rau sống có thể mang theo vi khuẩn như E. coli, Salmonella hay Listeria. Việc rửa rau giúp giảm nguy cơ nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn vi sinh vật, nhất là khi món cuốn không trải qua bước gia nhiệt cuối cùng.

Ngoài ra, nguy cơ nhiễm khuẩn còn đến từ quá trình chế biến và bảo quản. Việc chế biến bằng tay không đảm bảo vệ sinh, hoặc để món ăn ở nhiệt độ phòng quá lâu cũng làm tăng nguy cơ phát triển vi khuẩn. World Health Organization khuyến cáo thực phẩm chín không nên để ngoài quá 2 giờ.

Một yếu tố khác cần lưu ý là các nguyên liệu chế biến sẵn và nước chấm. Nước chấm thường giàu muối và đường, nếu dùng thường xuyên dễ làm tăng nguy cơ tăng huyết áp. WHO khuyến nghị tổng lượng muối tiêu thụ mỗi ngày nên dưới 5g để phòng bệnh tim mạch”, Tiến sĩ Giang nói.

4 nhóm người cần thận trọng

– Người suy giảm miễn dịch (ghép tủy, ung thư, dùng thuốc ức chế miễn dịch) nên hạn chế dùng thực phẩm sống, ưu tiên ăn chín để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.

– Phụ nữ mang thai do nguy cơ nhiễm Listeria từ thực phẩm sống.

– Người  mắc bệnh tiêu hóa, rau sống có thể gây đầy bụng, tiêu chảy.

– Người tăng huyết áp, tim mạch do cần kiểm soát lượng nước chấm.

Để hạn chế rủi ro, các chuyên gia khuyến cáo rau sống nên được rửa kỹ nhiều lần, có thể ngâm dung dịch chuyên dụng. Thực phẩm như trứng, thịt phải nấu chín hoàn toàn. Đặc biệt, món này chỉ nên ăn ngay sau khi chế biến, không để quá 2 giờ ở nhiệt độ phòng. Đồng thời, cần hạn chế nước chấm nhiều muối, đường hoặc sốt béo.

“Món cuốn chỉ nên ăn 2- 3 lần mỗi tuần, không thay thế hoàn toàn bữa chính. Để đảm bảo đủ năng lượng, nên kết hợp thêm nguồn tinh bột như bún, cơm hoặc bánh tráng”, Tiến sĩ Giang lưu ý.