Khởi nghiệp từ số vốn khiêm tốn, xây dựng Cambricon

Khởi nghiệp từ ý tưởng ‘không ai tin’

Trần Vân Trí và Trần Thiên Thạch là hai anh em sinh ra trong một gia đình trí thức tại thành phố Nam Xương, tỉnh Giang Tây (Trung Quốc). Câu chuyện khởi nghiệp của anh em họ Trần là minh chứng sống cho câu nói: “Thiên tài gặp thời cơ sẽ tạo ra đột phá”.

Khi AI vẫn còn là khái niệm xa vời, họ đã đặt cược vào một lĩnh vực gần như chưa ai khai thác: chip chuyên dụng cho trí tuệ nhân tạo.

Năm 2016, với số vốn khởi nghiệp khiêm tốn chỉ 630.000 NDT (khoảng 2,43 tỷ đồng), hai anh em thành lập Cambricon, phân công rõ ràng: Thiên Thạch chịu trách nhiệm chiến lược và thương mại, Vân Trí tập trung nghiên cứu và phát triển (R&D). Mục tiêu của họ không chỉ là phát triển công nghệ mà còn tạo ra một giải pháp AI nội địa có thể cạnh tranh toàn cầu.

Ngay từ năm đầu, Cambricon đã gây chú ý khi hợp tác với “ông lớn” Huawei, tích hợp chip Cambricon vào Kirin 970.

Trần Vân Trí và Trần Thiên Thạch, hai anh em 8X đứng sau thành công của Cambricon. Ảnh: Baidu

Bước đi này giúp Cambricon tăng giá trị lên hàng trăm triệu NDT chỉ sau một năm, đồng thời sớm chứng minh tính hiệu quả của chiến lược hợp tác với đối tác lớn. Đây cũng là bài học quan trọng cho các doanh nhân trẻ: không chỉ dựa vào vốn hay marketing mà cần chọn thị trường ngách đúng, kết hợp với đối tác chiến lược, để biến sản phẩm công nghệ thành giải pháp có sức lan tỏa.

Cambricon không phải lúc nào cũng thuận lợi. Từ 2019, lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Huawei, và đến 2022, hạn chế xuất khẩu với chính Cambricon, khiến công ty mất khách hàng lớn và doanh thu sụt giảm nghiêm trọng.

Từ 2020-2022, doanh nghiệp thua lỗ liên tiếp, tổng mức lỗ hơn 30 tỷ NDT (khoảng 115.800 tỷ đồng), nhân sự chủ chốt rời đi và giới đầu tư nghi ngờ khả năng tồn tại của công ty.

Trong bối cảnh này, hai anh em không cắt giảm nhân sự, không giảm R&D mà ngược lại tăng đầu tư vào chip thế hệ mới. Họ hiểu rằng, giữ chân tài năng và phát triển công nghệ cốt lõi chính là cách duy nhất để chuẩn bị cho cơ hội lớn hơn.

Năm 2023, chip Siyuan 590 ra đời với hiệu năng 256 TOPS, hỗ trợ các mô hình AI lớn trong nước và hoàn toàn sản xuất nội địa. Đây chính là bước đòn chiến lược, biến Cambricon từ công ty thua lỗ thành điểm tựa cho cả ngành AI nội địa.

Chip Siyuan 590, sản phẩm chủ lực của Cambricon, nền tảng cho các mô hình AI lớn trong nước. Ảnh: Baidu

Đầu tư dài hạn, kiên định với giá trị cốt lõi và sẵn sàng chịu rủi ro để tạo lợi thế cạnh tranh là bí quyết cho sự thành công này. Ngay cả khi thị trường nghi ngờ, họ vẫn tin rằng công nghệ nội lực sẽ tạo ra cơ hội khi môi trường thay đổi.

Bứt phá thị trường và tầm nhìn dài hạn

Năm 2024, khi Mỹ cấm xuất khẩu chip AI cao cấp, Cambricon trở thành giải pháp thay thế duy nhất tại Trung Quốc. Các tập đoàn lớn như Baidu, Alibaba, Tencent, ByteDance, SenseTime... chuyển sang sử dụng chip Cambricon, khiến đơn hàng tăng vọt và doanh thu bùng nổ.

Nửa đầu 2025, doanh thu tăng 4347%, lợi nhuận lần đầu tiên dương, vượt 10 tỷ NDT (khoảng 38,6 nghìn tỷ đồng), cổ phiếu từ dưới 50 NDT (khoảng 193 nghìn đồng) vọt lên hơn 300 NDT (khoảng 1,1 triệu đồng).

Vốn hóa vượt 6.000 tỷ NDT (khoảng 23,16 triệu tỷ đồng), đưa Cambricon lên vị trí dẫn đầu ngành AI chip nội địa.

Thành công này không chỉ nhờ may mắn thị trường mà xuất phát từ chiến lược kinh doanh bài bản: chọn đúng thị trường ngách, duy trì R&D mạnh, hợp tác với đối tác lớn và chuẩn bị cho các rủi ro địa chính trị.

Cambricon hiện là “bộ não” của hệ sinh thái AI Trung Quốc, cung cấp chip, card tăng tốc, nền tảng đào tạo trên mây và chip biên, đồng thời dẫn đầu trong việc định chuẩn kiến trúc chip AI quốc gia.

Nhờ Siyuan 590, công ty cung cấp giải pháp AI cho các mô hình lớn trong nước, từ xử lý ngôn ngữ, nhận diện hình ảnh, đến các ứng dụng tài chính và an ninh mạng.

Một điểm đáng chú ý là chiến lược khách hàng của Cambricon: trước đây chủ yếu tập trung vào một số công ty lớn nhưng nay đang mở rộng sang các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo biên, xe tự lái và trung tâm dữ liệu AI, giúp doanh thu đa dạng và giảm phụ thuộc vào một ngành.

Ngoài ra, Cambricon cũng xây dựng hệ sinh thái toàn diện: từ chip, phần mềm, nền tảng đào tạo mô hình, đến dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp triển khai AI. Đây chính là bước đi giúp công ty không chỉ bán sản phẩm mà còn bán giải pháp tổng thể. Điều mà nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới cũng đang theo đuổi.