Những nỗ lực ôn thi của thế hệ chúng tôi được công nhận bằng điểm số

Ngày ấy, cũng như nhiều thí sinh đến từ các tỉnh lẻ, tôi mang theo cả niềm háo hức lẫn lo sợ, khăn gói lên thủ đô. Chúng tôi không có mạng xã hội để chia sẻ kinh nghiệm ôn tập, càng không có những khóa học online.

Hành trang chỉ là những cuốn sách giáo khoa đã cũ, những tập đề photo đen trắng cùng cuốn sổ ghi kín lời dặn dò của thầy cô. Ai cũng tin rằng chỉ có học thật, làm thật mới có thể đổi lấy tấm vé bước vào giảng đường đại học.

Tôi vẫn nhớ chuyến xe khách từ quê lên Hà Nội. Chiếc ba lô cũ chỉ có vài bộ quần áo, ít sách vở và cặp lồng xôi ruốc mẹ chuẩn bị từ mờ sáng. Trước lúc xe lăn bánh, mẹ dặn đi dặn lại phải giữ gìn sức khỏe, làm bài cẩn thận. Hai bố con ngồi trên xe, ngoái lại vẫn thấy mẹ đứng ở bến xe, lặng lẽ nhìn theo.

Lên Hà Nội, việc đầu tiên là đi tìm chỗ trọ. Hai bố con ghép cùng một gia đình khác thuê một căn phòng trong nhà cấp bốn chật chội gần điểm thi. Giữa cái nóng hầm hập của mùa hè, chiếc quạt cũ chạy hết công suất vẫn không xua nổi hơi nóng.

Đêm xuống, cả dãy trọ sáng đèn đến khuya. Tiếng lật sách, tiếng đọc bài khe khẽ xen lẫn tiếng quạt quay lạch cạch. Ai cũng tranh thủ đọc thêm vài trang, giải thêm vài bài toán, mong không bỏ sót dù chỉ là nửa điểm. Khi ấy, từng 0,25 điểm đều đáng giá và không ai dám xem nhẹ bất kỳ câu hỏi nào trong đề thi.

Những nỗ lực ôn thi của thế hệ chúng tôi được công nhận bằng điểm số. Ảnh minh hoạ

Những ngày thi diễn ra trong bầu không khí căng thẳng nhưng rất nghiêm túc. Tôi vẫn nhớ khi ấy chưa có camera giám sát hiện đại nhưng kỳ thi nghiêm minh đến mức chẳng mấy ai dám nghĩ đến chuyện gian lận. Giám thị coi thi nghiêm khắc, mọi quy trình đều được thực hiện cẩn thận. Chỉ một ánh mắt nhìn ngang quá lâu cũng bị nhắc nhở, từng tờ giấy nháp đều được phát rồi thu lại đầy đủ.

Sau mỗi môn thi, cổng trường lại đông kín người. Tôi toát mồ hôi tìm đến bố giữa đám đông, xung quanh là những câu hỏi dồn dập: “Làm được không?”, “Ước chừng được mấy điểm?”. Có người nhẹ nhõm, có người căng thẳng, cũng có người lặng im vì biết mình làm chưa tốt. Bố tôi không hỏi nhiều, chỉ lặng lẽ đưa chai nước rồi động viên con nghỉ ngơi để chuẩn bị cho môn thi tiếp theo.

Thi xong, ai cũng trở về quê trong tâm trạng thấp thỏm. Những ngày chờ điểm thi dài đến lạ. Đến khi biết điểm thi và điểm sàn của Bộ Giáo dục, tôi mới thấy nhẹ lòng một nửa. Chỉ khi biết mình đủ điểm đỗ vào ngôi trường mơ ước, mọi lo lắng suốt nhiều tháng trời mới thực sự tan biến, nhường chỗ cho niềm vui vỡ òa.

Ít ngày sau, họ hàng, hàng xóm liên tục sang chúc mừng. Bố mẹ cười rạng rỡ, còn tôi lần đầu tiên cảm nhận trọn vẹn niềm tự hào khi những năm tháng đèn sách miệt mài cuối cùng cũng được đền đáp. Tờ giấy báo trúng tuyển lúc ấy không chỉ là kết quả của một kỳ thi mà còn là phần thưởng cho biết bao giọt mồ hôi, nước mắt, nỗ lực không ngừng của chính mình.

Có lẽ vì từng trải qua một mùa thi như thế nên mỗi khi nghe đến những vụ gian lận điểm số, tôi lại thấy bức xúc và tiếc nuối. Tiếc cho những thí sinh đã miệt mài học tập nhưng bị đánh cắp sự công bằng. Tiếc cho niềm tự hào của những năm tháng đèn sách bị hoen ố, để rồi thành tích vốn đáng tự hào lại bị bóng đen gian dối che lấp.

Điều đáng tiếc hơn cả là những hành vi ấy đã làm tổn thương niềm tin vào một kỳ thi vốn phải là nơi công bằng nhất. Chỉ cần một bài thi được “nâng đỡ”, sẽ có một người khác phải lùi lại phía sau, đánh mất cơ hội mà lẽ ra họ xứng đáng có được bằng chính năng lực của mình. Sự công bằng trong giáo dục không chỉ là câu chuyện của một mùa tuyển sinh mà còn là nền tảng để mỗi người trẻ tin rằng mọi nỗ lực đều sẽ được ghi nhận xứng đáng.

Bởi với thế hệ chúng tôi, tờ giấy báo trúng tuyển chính là minh chứng rằng mình đã cố gắng hết sức. Đó là niềm tự hào để mỗi người có thể hiên ngang ngẩng cao đầu bước qua cánh cổng trường đại học bằng chính năng lực của mình.